Głównym celem wydarzeń realizowanych w ramach obchodów Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego ma być propagowanie dialogu pomiędzy przedstawicielami różnych krajów, kultur i wyznań religijnych. Szczególny nacisk położono na asymilację mniejszości narodowych i etnicznych. Obchody Roku mają podkreślać znaczenie wkładu różnorodnych kultur we wspólne dziedzictwo europejskie i uświadamiać - zwłaszcza ludziom młodym - znaczenie rozwijania społeczeństwa europejskiego, otwartego na różnorodność kulturową. Europejski Rok Dialogu Międzykulturowego jest inicjatywą, dzięki której każdy kraj członkowski może uzyskać środki potrzebne na sfinansowanie wydarzeń artystycznych, edukacyjnych i społecznych, przyczyniających się do propagowania idei dialogu międzykulturowego.
Obchody Roku w Europie realizowane są przez:
Wszystkie wydarzenia realizowane przez wskazane instytucje posiadają wymiar europejski, docierają do szerokiego grona odbiorców oraz odznaczają się walorami edukacyjnymi, trwałością, wielosektorowym charakterem i innowacyjnością.
W obchodach Roku uczestniczą kraje członkowskie Unii Europejskiej. Instytucje koordynujące w każdym kraju zobowiązane są do przedstawienia KE dokumentu zwanego Narodową Strategią, opisującego sytuację społeczno-kulturową swojego kraju. W tym dokumencie poszczególne państwa nakreślają cele, które pragną osiągnąć poprzez realizację obchodów Roku Dialogu, zobacz strategie poszczególnych krajów członkowskich.
Wydarzenia realizujące obchody Roku Dialogu docierać mają do wszystkich grup społecznych, jednak w szczególności ich odbiorcami będą ludzie młodzi oraz osoby przynależące do wykluczonych lub mniej uprzywilejowanych grup społecznych. Proponowane projekty w dużym stopniu wykorzystują również nowe media (internetowe fora dyskusyjne, gry online), zapewniając sobie tym samym szerokie grono odbiorców wirtualnych.
Istotnym aspektem realizacji obchodów Roku Dialogu jest szerokie zastosowanie formalnych i nieformalnych działań edukacyjnych w zaplanowanych projektach. Powinny być one oparte o dobre praktyki w zakresie promocji dialogu międzykulturowego i prowadzić do wypracowania kolejnych, które będą jednocześnie stanowić dowód trwałości efektów projektu. Zwrócono też uwagę na potrzebę uwzględnienia w realizowanych projektach wielosektorowego charakteru działań tak, aby mogli brać w nich udział przedstawiciele różnych dziedzin (sektora kultury, gospodarczego, społecznego).
Więcej informacji nt. obchodów Roku w Europie można uzyskać na europejskiej stronie poświęconej obchodom Roku lub stronie Komisji Europejskiej.